<title_newspaper=Sztandar Modych> 
<title_article=Poznaj nauk, za ktr grozia Bereza...> 
<author_1=Janusz Marszycki>
<author_2=> 
<language=pl> 
<style=press>
<year="1954">
<month="8">
<date=1954-08-09>
<period=d>
<status=1_obieg>
<support=paper>
Po kilkunastu dniach Niemcy wkroczyli do miasta. Znikny polskie napisy na urzdach, zamknito szkoy, na magistracie powiewaa hitlerowska flaga z czarn swastyk. Rozpoczo si pene lku ycie pod faszystowsk okupacj. Nocami trzaskay salwy pistoletw maszynowych; warkot samochodw i gardowe krzyki andarmw odbieray sen. Coraz czciej paday salwy plutonw egzekucyjnych, coraz czciej na zbroczon krwi ziemi paday czerwone i biae godziki...
Byem wtedy jeszcze bezsilny, miaem jeszcze mae i sabe rce, ale nienawi do mordercw potgowaa si z kadym dniem. 
...W wolnych chwilach uczyem si. Pomaga mi w nauce ojciec, ktry mwi, e bez nauki y nie mona. Ten jest silniejszy, mwi, kto wicej umie. Ojciec gboko wierzy w to, e ju niedugo Polska odzyska niepodlego, e bdziemy budowa socjalizm, e wtedy wszystko bdzie jasne i pikne. Skd o tym wszystkim ojciec wiedzia, zrozumiaem w grudniu 1944 roku, na tajnym zebraniu komrki Polskiej Partii Robotniczej. Zebranie odbyo si wwczas w naszym mieszkaniu. Jeden z towarzyszy mwi, e wojska radzieckie razem z naszymi onierzami niedugo wkrocz do Warszawy i przynios nam wolno. Bdziemy mieli Polsk Ludow, bdziemy prawdziwymi gospodarzami swojego kraju. Na zakoczenie jeden z towarzyszy odczyta tre Manifestu PKWN, ktry wydany zosta w Lublinie 22 lipca 1944 roku. 
...Tego wieczoru zapalaem wieczki na choince noworocznej po raz ostatni w okupowanej Polsce.
*
17 stycznia 1945 roku radzieckie czogi przyniosy mieszkacom Pruszkowa wolno. Na magistracie opotaa biao-czerwona flaga. Ludzie caowali si wzajemnie, ciskali onierzy, pakali z radoci.
...Otoczylimy czog, na ktrym siedzieli polscy i radzieccy onierze, podawalimy im wod i kwiaty. Na boku sta elegancko ubrany panicz, ktry wytrci mi kiedy chleb z rki.
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language> 
</author_2> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper>
